Je maakt een oude LBK-ventilator energiezuiniger door de motor te vervangen door een hoogrendementsmotor, een frequentieregelaar toe te voegen en de aerodynamica van waaier en kanalen weer op orde te brengen. Zo haal je vaak een flinke besparing op je stroomverbruik, terwijl de kast zelf blijft staan. Ook een oude LBK-ventilator vervangen kan lonen, maar dat hangt af van de staat van je installatie. Hieronder lees je waar het verlies zit, wat het meeste oplevert en hoe je dat zelf doorrekent.
Waar zit het energieverlies in een oude LBK-ventilator?
Het energieverlies in een oude LBK-ventilator zit vooral in een verouderde motor met laag rendement, een ventilator die altijd op vol vermogen draait, verslechterde waaiers en slijtage in aandrijving en lagers. Samen zorgen die punten ervoor dat je meer stroom betaalt dan nodig is voor dezelfde hoeveelheid lucht.
Oude motoren vallen vaak in een lagere rendementsklasse dan de motoren die we nu leveren. Elke keer dat zo’n motor draait, gaat een deel van je stroom verloren als warmte. Daarnaast draaien veel oudere LBK’s met een vaste snelheid. Of het gebouw nu vol zit of leeg is, de ventilator blijft hetzelfde luchtvolume verplaatsen. Dat is een grote kostenpost die je meestal niet ziet.
Ook mechanische slijtage speelt mee:
- Vervuilde of beschadigde waaiers verplaatsen minder lucht per kilowatt.
- Versleten lagers veroorzaken extra wrijving en trillingen.
- Uitgerekte of slecht gespannen V-snaren verliezen vermogen tussen motor en waaier.
- Onbalans of uitlijnfouten kosten energie en verkorten de levensduur.
Wil je weten hoe dit past in het grotere plaatje? Lees dan hoe je het verduurzamen van een bestaand luchtbehandelingssysteem kunt aanpakken.
Welke aanpassingen leveren de meeste energiebesparing op?
De grootste besparing haal je meestal met een frequentieregelaar, gevolgd door een hoogrendementsmotor. Een frequentieregelaar past het toerental aan de werkelijke vraag aan. Een hoogrendementsmotor zet meer van je stroom om in luchtverplaatsing. Samen pakken ze de twee grootste verliesposten aan.
Hieronder zie je de aanpassingen op een rij, van groot naar klein effect:
- Frequentieregelaar toevoegen: het toerental gaat omlaag als er minder lucht nodig is. Omdat het vermogen van een ventilator sterk afneemt bij een lager toerental, werkt een kleine daling al flink door op je stroomverbruik.
- Hoogrendementsmotor plaatsen: een motor uit een hogere rendementsklasse verspilt minder stroom aan warmte.
- Aandrijving verbeteren: vervang V-snaren door een directe aandrijving of een efficiëntere variant en laat de aslijn uitlijnen.
- Waaier reinigen en balanceren: een schone, gebalanceerde waaier draait soepeler en verplaatst meer lucht.
- Luchtweerstand verlagen: vervuilde filters en dichtgeslibde kanalen laten de ventilator harder werken.
Het mooiste is dat je deze stappen kunt combineren. Veel bedrijven rekenen op een rendementsverbetering van 30 tot 40 procent op de energiekosten als ze motor en regeling slim aanpakken. Hoeveel jij haalt, hangt af van je installatie en draaiuren.
Wanneer is revisie slimmer dan vervanging van de ventilator?
Revisie is slimmer als de behuizing, het frame en de waaier nog in goede staat zijn en het probleem vooral bij motor, lagers of aandrijving zit. Vervangen kun je beter doen als de installatie technisch is uitgeleefd, onderdelen niet meer leverbaar zijn of de ventilator niet meer past bij de huidige luchtbehoefte.
Een goede vuistregel: kijk eerst naar de kern van de installatie. Is de constructie gezond, dan is een revisie met een nieuwe motor en regeling vaak voordeliger dan een complete LBK-ventilator vervangen. Je behoudt je bestaande opstelling, je hoeft minder te slopen en je bent sneller klaar.
Kies voor revisie als:
- de waaier en behuizing geen scheuren, corrosie of vervorming hebben;
- de luchtbehoefte nog gelijk is aan de oorspronkelijke ontwerpwaarde;
- alleen motor, lagers of aandrijving versleten zijn.
Kies voor vervanging als:
- de constructie zelf is aangetast of niet meer te repareren;
- je gebouw of proces fors is veranderd en de ventilator niet meer past;
- reserveonderdelen niet meer te krijgen zijn.
Twijfel je? Een inspectie met trillingsmeting en lagercontrole laat snel zien hoe de ventilator er echt voor staat.
Hoe bereken je de terugverdientijd van een energiezuinigere LBK?
Je berekent de terugverdientijd door de investering te delen door de jaarlijkse energiebesparing. De investering bestaat uit materiaal en arbeid. De besparing haal je uit het verschil in stroomverbruik voor en na de aanpassing, vermenigvuldigd met je draaiuren en je kWh-prijs.
Zo pak je het stap voor stap aan:
- Bepaal het huidige verbruik. Meet het opgenomen vermogen van de motor en kijk hoeveel uur per jaar de LBK draait.
- Schat het nieuwe verbruik. Reken met het rendement van de nieuwe motor en het gemiddelde toerental met frequentieregeling.
- Vul je kWh-prijs in. Gebruik je werkelijke tarief, inclusief belastingen en netkosten.
- Bereken de jaarlijkse besparing. Verschil in kWh maal prijs.
- Deel de investering door de besparing. Dat is je terugverdientijd in jaren.
Houd ook rekening met bijkomende voordelen. Minder slijtage betekent minder storingen en een langere levensduur. Dat verbetert je rekensom, ook al staat het niet direct op je energienota. Hoe meer uren je LBK per jaar draait, hoe sneller je de investering terugverdient. Een ventilator die dag en nacht draait, rendeert dus veel eerder dan een kast die alleen tijdens kantoortijden aanstaat.
Kan de aanpassing zonder lange stilstand van de installatie?
Ja, met een goede planning blijft de stilstand beperkt tot een korte, geplande periode. Vaak is het werk binnen een dag of enkele dagen klaar, afhankelijk van wat je aanpakt. Een voorbereide aanpak, met onderdelen op voorraad en een afgestemd tijdstip, voorkomt dat je proces onnodig stilvalt.
Een paar dingen helpen om de stilstand kort te houden:
- Plan buiten piekuren. Kies een weekend, een onderhoudsstop of een rustige nachtperiode.
- Bereid alles vooraf voor. Meet maten op, bestel motor en regelaar op tijd en controleer de aansluitingen vooraf.
- Werk met een reservemotor. Een motor die klaarstaat, scheelt direct uren.
- Laat de revisie in de werkplaats doen. Zo draait je installatie weer met een vervangende unit terwijl de oorspronkelijke motor wordt gereviseerd.
Het regelmatig uitvoeren van onderhoud aan luchtbehandelingskasten helpt ook, omdat je problemen eerder ziet en de ingreep kunt plannen in plaats van er door een storing mee overvallen te worden.
Hoe Antes Aandrijftechniek helpt met een energiezuinigere LBK-ventilator
Bij ons krijg je één partner voor de hele route, van meten tot montage. We kijken eerst wat jouw installatie nodig heeft en rekenen de besparing voor je door, zodat je een onderbouwde keuze maakt. Onze monteurs zijn VCA-gecertificeerd en werken zowel op locatie als in onze eigen werkplaats. Zo helpen we je met:
- Revisie en reparatie van elektromotoren, ventilatoren en aandrijvingen, inclusief wikkelen in onze eigen wikkelafdeling;
- Hoogrendementsmotoren van Rotor en Siemens, tot 75 kW uit voorraad;
- Frequentieregelaars en de juiste instelling voor jouw luchtvraag;
- Terugverdientijdberekeningen en energiebesparingsadvies;
- Trillingsmetingen, laseruitlijning en balanceren om je installatie soepel en zuinig te laten draaien;
- Ombouw van luchtbehandelingskasten en afzuiginstallaties met een duidelijke rendementswinst.
Wil je weten wat er bij jouw installatie mogelijk is? Neem contact met ons op. We bekijken je bestaande installatie en denken mee over een passende oplossing voor onderhoud, revisie, vervanging of verduurzaming.
Meer weten over wat er in je kast zit? Lees dan welke onderdelen van een luchtbehandelingskast er zijn. Of bekijk op onze website wat we nog meer doen op het gebied van aandrijftechniek.
Gerelateerde artikelen
- LBK-ventilator vervangen of de complete luchtbehandelingskast vernieuwen?
- Wanneer is moderniseren van een LBK-ventilator interessant?
- Wat zijn de verschillen tussen centrale en decentrale luchtbehandelingskasten?
- Wat is de levensduur van een moderne energiezuinige elektromotor?
- Hoe werkt warmteterugwinning in een luchtbehandelingskast?
